Schuttevaer

Zoet, Zout & Zakelijk
Schuttevaer Premium

Basistraining Zeilvaart beoogt bewustzijn en vakmanschap

Texel

‘Men denkt wel eens dat wij uit zijn op verplichte diploma's. Dat is echt niet zo. Integendeel. Aandacht voor veiligheid, vanuit de mensen zelf, vanuit hun vakmanschap, dat is de beste waarborg tegen ongevallen.' Docent Peter Lock is al 15 jaar betrokken bij de Basistraining Zeilvaart. Wat is zijn rol daarin en waarom is training nodig?

1 / 1
Peter Lock: 'Ik ben nu hard bezig met het schrijven van een handboek voor de basistraining.' (Foto Gijs van Hesteren)

Peter Lock: 'Ik ben nu hard bezig met het schrijven van een handboek voor de basistraining.' (Foto Gijs van Hesteren)

  • Docent Peter Lock over zijn drijfveren 
  • ‘Meer aandacht voor omgang met gasten’

Door Gijs van Hesteren
Lock: 'Versnelling van onze levensstijl en de toenemende bevolkingsdruk leggen beslag op ruimte en tijd. Dit verscherpt de regelgeving. Met vakmanschap, communicatie en vooral door ons bewust te zijn van de manier waarop we werken kunnen we de regels voorblijven.'
 
Gedreven kun je Peter Lock wel noemen. Klein van stuk, met grote ideeën. Als Texelaar altijd aan het strandjutten. Trots op de natuur van Texel. Trots ook op de Texelstroom in de haven van Oudeschild, al is hij niet meer betrokken bij deze oude loodsbotter.
 
'Het varen met de oude schepen zit diep. Het geeft ons inzicht in de prestaties die onze voorouders leverden. In het verleden liggen inzichten waar we ook vandaag nog wat aan hebben.' 

Vernieuwde opzet
De Basistraining Zeilvaart begon in 1991, als coproductie van brancheorganisatie BBZ en het toenmalige KOFS (Koninklijk Onderwijsfonds voor de Scheepvaart). 'Men noemde de training toen nog “Opleiding Zeilschipper”. Als leerling maakte ik die eerste cursus mee. Met Reint en Els op de Res Nova en met Frank en Marijke op de Verandering. Een vriend was er door het Arbeidsbureau op afgestuurd en die had mij weer getipt.
 
Later nam Arjen Mintjes van de Maritieme Academie Harlingen een aantal jaren het stokje over van BBZ en KOFS en tegenwoordig regelt Alex van Klaveren van Chartercrew de training. Hij verzorgt de organisatie en draagt het financiële risico. Bovendien brengt hij zijn dwarsgetuigde brigantijn Bounty in als oefenvaartuig. 
‘Alex is degene die mij heeft gevraagd als docent op te treden. Dit jaar vernieuwen we de Basistraining Zeilvaart; we proberen die te verdiepen. Hij duurt nu vijf dagen in plaats van drie, zodat we meer en intensiever kunnen oefenen op praktische vaardigheden.
 
Het is geweldig dat ook Maarten van Nieuwland zijn schip Res Nova ter beschikking stelt. Dankzij de slaapaccommodatie kunnen we nu meerdere dagen op zwerftocht gaan. Een mooie combinatie met de Bounty.
‘Veel kan de maat in de praktijk leren van zijn schipper. Navigeren en kaartlezen staan bij deze training niet voorop. We willen een praktische basis leggen. Iedereen krijgt de kans om het aan- en afmeren in de rol als maat te oefenen. We gaan werken met de zeil-, anker- en zwaardlieren, trossen werpen, overstag- en gijpmanoeuvres oefenen, schutten door een sluis, landvasten beleggen. En nogmaals, we willen het bewustzijn onder de werkers in de zeilvaart vergroten: het bewustzijn dat bepaalde handelingen die ze doen leiden tot gevolgen die ze moeten zien aankomen. Een belangrijke stap naar veilig varen.' 

Omgang met gasten
'Ik sprak al over de vernieuwde aanpak die we nastreven. Behalve de vaardigheden die nodig zijn bij het varen gaan we meer aandacht besteden aan de omgang met gasten. In de chartervaart helpen de passagiers meestal mee bij het zeilen. Dat vraagt extra scherpte van de vaste bemanning. Waar staan je mensen, wat zijn ze aan het doen?
 
'De belangstelling ervoor is heel divers. Er zitten mensen bij die net van school komen, maar ook kapitaalkrachtige jonge pensionado's. Het maakt niet uit hoe oud je bent, zolang je maar laat zien dat je dit beroep ernstig neemt. We hebben plaats voor 16 deelnemers. Meer willen we niet, dat zou afbreuk doen aan de kwaliteit. De cursus gaat in elk geval door. Over de respons zijn we best te spreken, maar het gewenste aantal hebben we nog niet bereikt.' 

De Biesbosch
Peter Lock (62) komt uit Giessendam, studeerde aan de Rijksuniversiteit Utrecht en trok hij daarna naar Texel. 
'Het begon allemaal bij het NIOZ, het Nederlands Instituut voor het Onderzoek der Zee. De ruimte van zo'n eiland en de zee spraken me aan. Op een keer maakte ik vanuit het NIOZ een reis naar Griend met de Phoca, een vaartuig van het ministerie van Landbouw, Natuur en Visserij. We gingen Theunis Piersma ophalen, die daar enkele weken had gezeten om vogels te tellen. Theunis is een bekende wetenschapper en een buitengewoon inspirerende man. Tijdens die reis mocht ik aan het roer staan. Dat bleek te zijn wat ik wilde. Het varen opende mijn hart voor het water. Ik stam uit een varende familie. Mijn vader en grootvader voeren met rijshout in de Biesbosch en ze waren betrokken bij de aanleg van de Afsluitdijk.
 
'Van jongs af aan voer ons gezin in de vakanties mee met mijn vader. Sinds mijn 14de zat ik bij de zeeverkenners, als student in Utrecht was ik lid van zeilvereniging Histos. Vanaf mijn 20ste had ik een kajak. De eerste kennismaking met de beroepszeilvaart was in 1987. Dat was op de Lutgerdina, met Jos Engelvaart als schipper. Dat schip verzorgt nog altijd zeilreizen voor mensen met een beperking. Ik ben als maat gaan varen, onder andere bij Nico Eisenloeffel op de Skylge en bij Rooie Gerrit Portengen op de Anna. Wat een schippers waren dat. Varen was hun tweede natuur; het zat bij hen in de pupillen van hun ogen en de toppen van hun vingers. Prachtig om te zien. Daarna heb ik mijn papieren gehaald aan de Enkhuizer Zeevaartschool. ’ 

Kapitein
In de Zeeuwse en Zuid-Hollandse wateren begon Lock zijn schippersloopbaan met de tweemastkotter Betsy. De link met Zuidwest-Nederland bestendigde hij jaren later door op de vuurtoren van Ouddorp te werken als verkeersleider, een functie die hij ook uitoefende op Texel en Schiermonnikoog.
 
Na de Betsy voer Peter Lock als stuurman en als kapitein met een verscheidenheid aan zeilende zeeschepen, waaronder de loodskotter Eems No. 1, de Gulden Leeuw en de Earl of Pembroke. Hij verrichtte veel werk voor de loodsbotter Texelstroom, die door een stichting weer geheel in ere werd hersteld. 
De vijfdaagse basistraining kost € 595 per persoon, inclusief overnachtingen en maaltijden. Wie de training met goed resultaat doorloopt ontvangt een certificaat. 

Reacties

Om te reageren op dit bericht moet u ingelogd zijn. Klik hier om in te loggen. Indien u nog geen account heeft kunt u zich hier registreren om te kunnen reageren op Schuttevaer.nl. Uw reacties worden altijd ondertekend met uw volledige persoonsnaam.

Er zijn nog geen reacties op dit artikel.

Lees ook

Schuttevaer als krant, app en E-paper

Schuttevaer is de krant voor maritiem Nederland.

Abonnees met een Online- of Totaalabonnement, die Schuttevaer willen lezen voordat die vrijdag in de bus valt, kunnen de krant wekelijks al op dinsdagavond 22:30 uur lezen als e-Paper.

Wilt u meer informatie over abonneren, adverteren, lezersservice of losse verkoop? Klik dan op het betreffende onderwerp.