Schuttevaer

Zoet, Zout & Zakelijk
Schuttevaer Premium

Brainstormen op de oceaan

Den Helder

Bijna zeven maanden was de zeilbrik Morgenster afgelopen winterperiode onderweg, waarbij twee keer de Atlantische Oceaan werd overgestoken. Een flink deel van de tijd fungeerde het schip als varende denktank in het kader van het Quest for Change programma, onderdeel van het Clean2Antarctica project van visionair Edwin ter Velde.

1 / 2
Harry Muter (links) en Jakob Fremgen zijn heel enthousiast over de Quest for Change-reizen. (Foto PAS Publicaties)

Harry Muter (links) en Jakob Fremgen zijn heel enthousiast over de Quest for Change-reizen. (Foto PAS Publicaties)

  • Morgenster zeilt voor Quest for Change met studenten
  • Bedrijven vragen jongeren oplossingen te bedenken

Door Paul Schaap
In drie legs werd door studenten en jonge professionals gezocht naar duurzame strategieën en/of oplossingen voor problemen uit de industrie. Ze zijn blij om weer even terug te zijn op hun vertrouwde plek in Museumhaven Willemsoord in Den Helder. Hoewel er voor het nieuwe vaarseizoen nog flink wat onderhoudswerk moest worden uitgevoerd, maakten schipper-eigenaar Harry Muter en medefirmant en beoogd opvolger Jakob Fremgen eind maart toch even tijd vrij voor dit interview.
 
Over de avonturen die de drie groepen jongeren al varende hebben meegemaakt, vertelt Muter: ‘In eerste instantie had Edwin ter Velde contact met ons gezocht om zijn Solar Voyager, een terreinwagen gemaakt uit afvalstoffen, met de Morgenster naar Antarctica te brengen. Onderweg zouden groepen jongeren dan oplossingen moeten bedenken voor duurzame vraagstukken.
 
Het plan was dat bij aankomst zijn voertuig op een 30 meter hoog ijsplateau zou worden afgezet. Dat was voor ons best een uitdaging, maar al snel werd duidelijk dat dit plan niet kon doorgaan. Als je als nieuwkomer in een poolgebied wilt varen, dan moet je namelijk aan veel hogere eisen voldoen dan de schepen die daar al langer actief zijn. Kortom, dit was voor ons niet haalbaar. Edwin besloot toen de poolexpeditie met de Solar Voyager los te koppelen van het Quest for Change-programma en groepen jongeren met ons op missie te sturen in drie afzonderlijke milieureizen."

Drie legs
Het programma zou uiteindelijk uit een drietal legs bestaan, waarbij de vooraf geselecteerde jongeren eerst een gedegen voorbereiding kregen. Muter vervolgt: ‘Hierbij werd gebruikgemaakt van de diensten van de Enkhuizer Zeevaartschool. Op 24 augustus konden wij met de Morgenster uit Den Helder vertrekken. De reis ging eerst richting Amsterdam, waar we een ligplaats kregen bij het Scheepvaartmuseum. Tijdens dit bezoek kwamen veel mensen een kijkje aan boord nemen.
 
'Na het weekend ging met een groep van 23 jongeren de eerste Quest-reis echt van start. Deze leg werd gesponsord door het grote Japanse chemieconcern Teijin, wiens lange-termijnvisie het was om het duurzaamste bedrijf in hun vakgebied te worden. Dit streven diende in alle lagen van het concern vaste voet te krijgen.
 
'De eerste groep jongeren moesten hiervoor aan boord van ons schip suggesties aandragen. Dit hele proces was ook voor ons interessant, want er werden soms heftige discussies gevoerd. We kregen te maken met heel idealistische jongeren, soms op het fundamentalistische af, en jongeren die veel pragmatischer waren. Ze moesten er altijd zelf uitkomen. Ook uit de crisis die op een gegeven moment leek te ontstaan. Voor ons als bemanning best lastig, want wij zijn gewend om bij zeiltrainingsreizen in te grijpen.
 
'Loslaten was voor ons dan ook best lastig. Verder zagen wij bij de jongeren ook de druk steeds groter worden in de eigen verantwoordelijkheid om aan het einde van de reis met iets concreets te komen. Deze verantwoordelijkheid was bovengemiddeld groot. Ik had niet verwacht dat die zo sterk zou zijn. Uiteindelijk lukte het toch resultaten te boeken die aan Teijin werden gepresenteerd.’
De zeilreis verliep zonder problemen, met volgens Muter IJsselmeerachtige oceaanomstandigheden. Op 19 september werd het Canarische eiland Tenerife bereikt.

Textielindustrie
Voordat de tweede Quest-reis begon, maakte de Morgenster nog enkele korte zeiltochten met gasten. Dit bracht de zeilbrik uiteindelijk naar de Kaapverdische Eilanden. In de tussentijd was ook Jakob Fremgen aan boord gekomen. Jakob: ‘Op de Kaapverden kwam de tweede groep jongeren aan boord. Die bestond uit 19 studenten die de opdracht kregen om de textielindustrie duurzamer te maken.
 
'Deze leg werd door een drietal bedrijven uit deze sector gesponsord. Voor de studenten was het een bijzonder vraagstuk, want ze kwamen er al snel achter dat de oplossing van deze problematiek meer kans heeft bij de consument dan bij de producent. Omdat we met een lekkere passaatwind de oversteek naar het Caribisch Gebied konden maken, was er veel tijd om te brainstormen. De resultaten werden hierna aan de sponsoren gepresenteerd. Ook deze groep had een crisismoment, maar hiervoor werd door hen zelf een oplossing bedacht.’
 
Reisdoel van de tweede leg, die duurde van 22 november tot 15 december, was het eiland Martinique. Aansluitend volgden  enkele zeiltochten met gasten langs de Bovenwindse Eilanden, met Sint Maarten als eindbestemming. Hier ging Harry Muter van boord.

Zware terugreis
De derde groep bestond uit 18 jongeren die de Morgenster, nu onder commando van Jakob Fremgen, van Sint Maarten naar Amsterdam moesten overvaren. ‘Deze leg werd gesponsord door de Technische Unie’, vervolgt Fremgen. ‘En betrof een vraagstuk in relatie tot de energietransitie. Ofwel, hoe kun je de eindgebruikers van producten van deze handelsonderneming ertoe bewegen meer voor groene producten als zonneboilers en warmtepompen te kiezen? Probleem hierbij was dat de eindgebruikers niet direct klanten zijn van de handelsonderneming, maar van de betrokken installateurs. Om die mee te krijgen, moest een strategie worden ontwikkeld. Wederom een uitdaging voor de jongeren die eind januari dit jaar aan boord kwamen.’
 
Begin februari begon de terugreis naar Nederland. ‘Het valt niet mee om in de winter de Atlantische Oceaan over te steken. Hiervoor hadden we ook minder tijd dan in eerste instantie was gepland. Maar hoewel dat de jongeren heel wat moesten afzien, werden er toch resultaten geboekt om aan de sponsor te presenteren. Op 4 maart arriveerden we in Amsterdam.’
Na hier een hellingbeurt te hebben ondergaan, keerde het schip op zaterdag 16 maart terug in haar thuishaven Den Helder.

Groei
Terugkijkend op de drie Quest for Change-legs, zegt Muter: ‘Wij komen er steeds meer achter wat voor positieve effecten een tijdje varen op een groep jongeren heeft. Hoe hun zelfvertrouwen groeit en hoe zelfstandig zij ervan worden. Jakob en ik hebben dan ook een goed gevoel overgehouden aan dit avontuur. Volgens mij is het zeker voor herhaling vatbaar.
 
Edwin ter Velde, die alleen de eerste leg heeft meegevaren, is dezelfde mening toegedaan. Het groepsproces om problemen op te lossen heeft goed gewerkt. Dit is bij alle drie de legs wel gebleken. Of er een vervolg komt, is nog niet duidelijk. Edwin heeft zich alweer op een nieuw project gestort. Hij wil in Hoorn een werf realiseren waar met afvalstoffen VOC-replica's kunnen worden gemaakt. Toch voorziet hij in de toekomst wel weer nieuwe Quest-reizen. Wij zijn er in elk geval klaar voor.’

Reacties

Om te reageren op dit bericht moet u ingelogd zijn. Klik hier om in te loggen. Indien u nog geen account heeft kunt u zich hier registreren om te kunnen reageren op Schuttevaer.nl. Uw reacties worden altijd ondertekend met uw volledige persoonsnaam.

Er zijn nog geen reacties op dit artikel.

Lees ook