Schuttevaer

Zoet, Zout & Zakelijk
Schuttevaer Premium

Nog even, dan gaat de pulskor van de UK-158

URK

Jacob van Urk zit er fit bij in de box van de UK-158 Willem Jacob op het Urker industrieterrein, maar hij gaat een korte nacht tegemoet. ‘We vertrekken vannacht om twee uur met 60 mensen, inclusief een kinderkoor in klederdracht, per bus naar Straatsburg, waar het Europarlement morgen stemt over visserijmaatregelen. Er gaat ook een vrachtwagen met een pulsnet mee. Alles om een mogelijke aparte stemming over de pulsvisserij te beïnvloeden.’

1 / 2
De UK-158. (Foto Frank Crébas, KLu)

De UK-158. (Foto Frank Crébas, KLu)

  • Jacob van Urk: ‘Na de Kerst drie, vier maanden doorsappelen'

Door Sander Klos
Het wordt een tegenvaller, want de Nederlandse Europarlementariërs Van Dalen (ChristenUnie), Schreijer-Pierik (CDA) en Huitema (VVD) slagen er bij in het parlement bij lange na niet in voldoende steun te krijgen voor volledige vrijgave van de pulsvisserij. Lichtpuntje is volgens Van Urk wel, dat minister Schouten in beroep gaat bij het Europese Hof van Justitie. Al geeft dat geen opschortende werking voor het verbod.
 
Een voorman als Van Urk, voorzitter van de Producentenorganisatie Urk , zou liever zien dat dit soort visserijbesluiten wordt overgelaten aan de regio, in dit geval de Noordzeelanden. ‘Nu stemmen veel kleine EU-lidstaten met de grote mee. Omdat Frankrijk en Groot-Brittannië tegen zijn, zou zo’n stemming misschien dezelfde uitkomst hebben, maar dan praat je wel met de echte betrokkenen.’
De Nederlandse Vissersbondkotterorganisatie EMK en VisNed begrijpen het verbod vooral vanuit milieuoogpunt niet. Het pulstuig levert minder bijvangst op, kost veel minder brandstof en beroert de bodem minder. ‘Met de traditionele boomkor verstook je tweemaal zoveel gasolie’, zegt Van Urk. ‘Met de pulskor is je vissnelheid gemiddeld 4,8 knopen, met de boomkor vissen we met 6,5 knoop. De pulskor vangt meer tong, de boomkor meer schol.’

Succes met kreeften
Van Urk (57) was in 2014 bij de derde groep vissers die een ontheffing van het pulsverbod kreeg en mocht dat vijf jaar doen. Daarom komt de Willem Jacob binnenkort naar Urk om het pulstuig eraf te halen. ‘Dan gaan we verder met de borden (quadrig) op kreeftjes (langoustines). Die visserij loopt tot rond de Kerst en daarna moeten we maar eens bekijken hoe we de winter doorkomen. Onze Eurokotter heeft te weinig pk’s voor de boomkor.’
 
In 2005 kocht Van Urk de beug voor de kreeftenvisserij. ‘Eén van m’n beste investeringen ooit, want in sommige jaren waren ze goed voor de helft van de jaaromzet. Nu is dat zo’n 30% en maakte de tongvangst met de pulskor ook zo’n 30% van de omzet uit. Onze kotter heeft te weinig kracht om buiten de 12 mijl te boomkorren, dus in de winter wordt het drie, vier maanden doorsappelen voor de vier opvarenden en hun gezinnen. Stilliggen is voor ons en de andere pulskotters geen optie. De gezinnen moeten brood op de plank hebben en de bedrijven moeten voldoen aan hun verplichtingen. Liggen gebeurt alleen als de gasolieprijs enorm zou pieken en schepen niet meer rendabel zijn.’
 
Hij heeft de kosten van ombouw naar pulsvisserij, circa 350.000 euro, intussen grotendeels terugverdiend. Bedrijven als het zijne boekten jaaromzetten van rond de miljoen euro en dat kan naar schatting 20% dalen door het pulsverbod. ‘Daar is in het geval van de UK-158 nog wel mee te leven. Maar de toekomst van het bedrijf is onzekerder. Ik zag dit pulsverbod niet aankomen en ook het ministerie was als grote aanjager van deze ontwikkeling volgens mij verrast. Daarnaast spelen Brexit, windmolenparken, aanlandplicht en gesloten natuurgebieden ook een rol.’

Stapsgewijs stoppen
In totaal gebruikten 75 vissers hun pulsontheffing. ‘Van hen moeten er 42 op 1 juni stoppen. Inmiddels hebben ook de andere pulsbedrijven van het ministerie een brief ontvangen over hoe nu verder. De eerste groep van 22 schepen mag doorgaan tot 1 juli 2021, de tweede groep van 20 mag doorpulsen tot 31 december dit jaar. Enkele schepen kunnen in de toekomst mogelijk nog een kortlopende ontheffing krijgen voor wetenschappelijk onderzoek. Maar dat is streng gereguleerd en biedt geen soelaas voor de pulskotters.’
 
Van Urk verbaast zich daarover. ‘Eind dit jaar zouden Wageningse wetenschappers hun bevindingen rapporteren, maar de politieke besluitvorming in de EU is dat voor. Er wordt niet naar rapporten en feiten gekeken. Op grond van fake news van NGO’s en protectionisme van Frankrijk wordt deze innovatie de grond ingeboord.’

Omzetplaatje
Er werd al het nodige gemeld over de gevolgen voor de sector. Van Urk houdt nog even het midden: ‘Alleen op de tong vissend zal je omzet dalen, maar als je om de noord goed schol vangt, dan kan dat de extra brandstofkosten opvangen. De toekomst wordt wel onzekerder, want in de boomkorvisserij verg je meer van de motor, heb je veel meer onkosten en zullen de banken ook wel op de rem gaan staan bij investeringen.’
 
Tegelijkertijd blijkt uit Visserij in Cijfers dat de quota voor schol en tong in 2018 respectievelijk voor 45% en 66% werden benut. Van Urk: ‘De wetenschappers zeggen dat de biomassa piekt, maar wij zien het niet, ook de schol niet. De visserijdruk is door de sanering van grote kotters minder groot dan in 2008, maar volgens mij is er gewoon niet genoeg te vreten, zeker in de kuststrook, waar de rivieren steeds schoner worden. Neem vroeger de afvoer via de Elbe van Oost-Duitsland. Toen wij onze kotter in gebruik namen in 1993 maakten we na het kompasstellen bij Den Helder een paar proeftrekken boven de Wadden en gingen toen oost om naar Amrum. We kwamen thuis met 3800 kilo tong!’
Overigens zouden de visverwerkers op Urk niet rouwig zijn om een grotere scholaanvoer, want die soort vergt meer bewerkingen dan de tong, die meestal direct doorgaat naar de versmarkt.

Innoveren
Van Urk bauwt spottend na hoe buitenstaanders de sector voorhouden te ‘blíjven innoveren’. Het zal even duren voordat deze slag is verwerkt, maar intussen gaan innovaties wel door en staan na de MDV-1 dochters ook nieuwe schepen voor twinriggen en flyshooten op stapel. Er wordt voorzichtig gepraat over proeven met een ‘spuitkor’, die met waterstralen platvis uit de bodem ‘wekt’. Ook schijnt te worden geëxperimenteerd met visdregjes. En nieuwe brandstoffen als waterstof kunnen de garnalenvisserij wellicht voorthelpen, denkt hij.


Reacties

Om te reageren op dit bericht moet u ingelogd zijn. Klik hier om in te loggen. Indien u nog geen account heeft kunt u zich hier registreren om te kunnen reageren op Schuttevaer.nl. Uw reacties worden altijd ondertekend met uw volledige persoonsnaam.

Er zijn nog geen reacties op dit artikel.